Hij zal wel boos zijn. Zij heeft vast geen zin meer in mij. Dit gaat weer mis.
En vanuit die invulling ga je reageren: je trekt je terug, gaat pleasen, aanpassen, je wordt defensief of juist aanvallend. Alleen… wat je denkt, is niet wat je weet. En precies daar ontstaat nu heel makkelijk verwijdering.

De stille ruis in verbinding

In relaties (partner, gezin, werk, vriendschap) leven we voortdurend met tegenstrijdige belangen. Jij verlangt naar nabijheid, de ander naar ruimte. Jij wilt duidelijkheid, de ander heeft tijd nodig. Jij zoekt erkenning, de ander voelt zich overvraagd. En dat is niet het probleem. Dat is relatie!

Het probleem ontstaat wanneer we de binnenwereld van de ander gaan invullen zonder het te toetsen. Dan reageren we niet meer op de ander zelf, maar op ons eigen verhaal over die ander. En dat verhaal klopt lang niet altijd, of niet helemaal. Of zelfs: helemaal niet!

Contextueel kijken: wat speelt er onder de oppervlakte?

Vanuit contextueel perspectief gaat het niet alleen om gedrag, maar om de diepere lagen daaronder:

• verlangen naar erkenning : wordt ik gezien in wie ik echt ben?
• behoefte aan rechtvaardigheid: klopt het tussen ons?
• geven en ontvangen in balans: is het passend wat hier gebeurt?
• loyaliteiten die meespelen: oude pijn, eerdere ervaringen, verwachtingen

Wanneer jij invult voor de ander, verbreek je onbedoeld de wederkerigheid.
Je stopt met ontvangen (echt luisteren) en gaat vooral zenden (reageren vanuit je eigen interpretatie). De ander voelt zich dan vaak niet gezien, maar miskend of verkeerd begrepen.
En zo raak je, jammer genoeg, allebei uit verbinding, hoe vaker hoe verder….

Hoe houd je de relatie wel wederkerig?

Wederkerigheid betekent: jij mag er zijn én de ander ook.
Jouw gevoel telt, maar het perspectief van de ander net zo goed. Het een telt niet zwaarder dan het ander. Dat vraagt iets moedigs: niet het al zeker weten, maar open en benieuwd blijven. Hoe kun je dat aanpakken in de dagelijkse praktijk? Hier een paar praktische tips:

1. Merk je invulling op
   Word je bewust van je eerste gedachte.
   “Hij vindt me lastig.”
   “Zij doet dit expres.”
   Zie het als een verhaal, niet als de waarheid.
2. Vertraag je reactie
   Je hoeft niet direct te handelen op wat je denkt.
   Adem. Wacht. Laat het even rusten.
3. Maak het toetsbaar
   Deze is heel nuttig: breng wat je denkt te weten niet als conclusie of mening, maar stel een vraag, bijv. ‘Klopt het dat je afstand neemt, of ervaar ik dat zo?’ ‘Ik merk dat ik denk dat je boos bent… is dat zo?’ Of kies de taal die bij je past, maar je begrijpt de bedoeling.
4. Spreek vanuit jezelf
   Niet: ‘Jij doet altijd…’
   Maar: ‘Ik merk dat ik nu onzeker word en iets ga invullen.’
5. Geef ruimte aan verschil
   De ander mag iets anders voelen of bedoelen dan jij dacht.
   en pas op: dat is geen afwijzing, maar gewoon een bijstelling van jouw beeld.

Als je ernaast zit…

En zo ontdek je wel eens [vaak?] dat jouw invulling de plank volledig misslaat.
Dan kun je schaamte voelen, of irritatie, of onbegrip. ‘Huh? Waar slaat dat op?’ Toch ligt daar juist een kans tot verdieping. Je kunt namelijk ook gewoon zeggen:
‘Blijkbaar zat ik ernaast. Help me even te begrijpen wat er wel speelt bij jou?’ Dat is niet soft of zwak! Dat is relationele volwassenheid.

Verbinding ontstaat in dialoog

Echte verbinding ontstaat niet doordat we elkaar perfect aanvoelen, maar doordat we bereid zijn elkaar steeds opnieuw te leren kennen. Door vragen te stellen. Door te luisteren zonder direct te oordelen. Door ruimte te maken voor twee verhalen die naast elkaar mogen bestaan. In die openheid kan wederkerigheid tot leven komen, het wantrouwen verminderen of zelfs verdwijnen. Dan voel je je gezien, gewaardeerd, geliefd en gerespecteerd.

Reflectievragen

• Wanneer vul jij snel in voor een ander? In welke situaties gebeurt dat vooral?
• Wat maakt dat je liever invult dan vraagt?  Bijvoorbeeld ben je bang om afgewezen te worden? Houd je niet van conflicten? Bescherm je je  kwetsbaarheid?
• Wat zou er gebeuren in jouw relaties als je je invulling uitspreekt als vraag in plaats van als feit?
• Waar zou jij vandaag één stap kunnen zetten van aannemen naar afstemmen?

Misschien is dit wel de kern:
Je hoeft de ander niet perse te begrijpen om in verbinding te blijven.
Maar je moet wel bereid zijn om te blijven zoeken in plaats van in te vullen.

Dit alles klinkt logisch en aannemelijk he? Toch is het niet heel eenvoudig, daarvan ben ik me bewust. Als je er toch in vast loopt, in je relatie of vriendschap, conflicten in de familie, neem contact op via de link hieronder. Er is hulp voor jullie!

Contact – Elpidos